četvrtak, novembar 21, 2019

analiza presuda 2017Analiza osuđujućih presuda prema Zakonu o javnom redu i miru za prekršajno delo prostitucija za 2017. godinu ukazuje na nastavak trenda započetog 2016. godine prema kome se daleko više prekršajno gone i osuđuju osobe u prostituciji, u odnosu na one koji koriste usluge prostitucije.

Ovaj trend posebno je izražen u Prekršajnom sudu u Beogradu koji nije kaznio nijednog korisnika prostitucije, ali jeste doneo čak 50 presuda za odavanje prostituciji. Drugi sudovi uglavnom su uporedo donosili presude za odavanje i korišćenje prostitucije. Ovde treba imati u vidu da odgovornost za neujednačeni tretman onih koje se odaju i onih koji koriste usluge prostitucije pred sudovima snosi i policija, po čijim prekršajnim prijavama sud postupa.

Sud čija praksa odudara od pomenute jeste Prekršajni sud u Šapcu koji je doneo dve oslobađajuće presude za odavanje, u jednom, i odavanje i korišćenje usluga prostitucije, u drugom slučaju. Sudije šabačkog prekršajnog suda u obrazloženjima tih presuda ukazale su upravo na činjenicu da nema dovoljno dokaza da je do dela došlo, te da nije postojalo „nepobitno uverenje da se okrivljena kritičnom prilikom bavila prostitucijom“.

Svi navedeni slučajevi ponovo ukazuju na to da se najčešće dešava da žene bivaju osuđene zbog priznanja dela koje se nije neposredno desilo u datoj situaciji. Stoga se može postaviti pitanje da li su žene koje priznaju delo informisane o svojim pravima i svesne pravnih posledica koje iz priznanja prostiču. Sa druge strane, prekršajni sudovi treba da imaju u vidu da samo priznanje dela od strane osumnjičenog lica, u nedostatku drugih relevantnih dokaza, ne može biti osnov za osuđujuću presudu.

S tim u vezi, Autonomni ženski centar još jednom podseća na preporuke nadležnim institucijama donete nakon analize presuda iz 2016. godine, a posebno ukazuje na važnost promene zakonskog modela, tj dekriminalizaciju osoba koje se odaju prostituciji i pružanje mogućnosti da iz nje izađu, uz istovremenu kriminalizaciju korisnika usluga prostitucije. Ovaj model, takođe poznat kao abolicionistički, švedski, tj nordijski model, jedini je koji prepoznaje neravnopravne odnose moći između žena i muškaraca i jedini koji vodi promeni paradigme i istinskoj ravnopravnosti.

Celokupno istraživanje dostupno je u formi fact sheet-a na ovom linku.

Istraživanje za 2016. godinu dostupno je u formi fact sheet-a na ovom linku, a publikacija „U ime (muškog) naroda: analiza osuđujućih presuda za prekršajno delo prostitucija“ na ovom linku.